{"id":8,"date":"2019-11-09T11:28:15","date_gmt":"2019-11-09T04:28:15","guid":{"rendered":"http:\/\/tintuc.muathemewordpress.net\/?page_id=8"},"modified":"2019-11-12T16:33:09","modified_gmt":"2019-11-12T09:33:09","slug":"lich-su-giao-xu-phuc-nhac","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/lich-su-giao-xu-phuc-nhac\/","title":{"rendered":"L\u1ecbch s\u1eed Gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c"},"content":{"rendered":"<h2>\u0110\u00f4i d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c<\/h2>\n<p>Ph\u00fac Nh\u1ea1c (n\u00fai ph\u00fac), t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i \u0111\u1eb7t cho th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1eb9p. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba danh tr\u00e0n \u0111\u1ea7y ph\u00fac l\u1ed9c c\u1ee7a Tr\u1eddi cao. Ph\u00fac Nh\u1ea1c c\u00f3 b\u1ec1 d\u1ea7y l\u1ecbch s\u1eed trong Gi\u00e1o ph\u1eadn Ph\u00e1t Di\u1ec7m, v\u00ec l\u00e0 gi\u00e1o x\u1ee9 c\u00f3 tu\u1ed5i \u0111\u1eddi th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 hai trong gi\u00e1o ph\u1eadn, ch\u1ec9 sau gi\u00e1o x\u1ee9 H\u1ea3o nho. Theo d\u00f2ng th\u1eddi gian, l\u1ecbch s\u1eed Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec7t n\u00ean b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc th\u0103ng tr\u1ea7m. Con c\u00e1i Ph\u00fac Nh\u1ea1c r\u1ea5t b\u00ecnh d\u1ecb, hi\u1ec1n h\u00f2a, d\u1ec5 th\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng c\u0169ng r\u1ea5t b\u1ec1n b\u1ec9, d\u1ebbo dai v\u00e0 can tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0m cho Ph\u00fac Nh\u1ea1c tr\u1edf th\u00e0nh mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t thi\u00eang th\u00e1nh. Thi\u00eang th\u00e1nh v\u00ec l\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u00e1nh t\u1eed \u0111\u1ea1o: m\u00e1u c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e1nh t\u1eed \u0111\u1ea1o Ph\u00fac nh\u1ea1c \u0111\u00e3 ho\u00e0 v\u00e0o d\u00f2ng m\u00e1u t\u1eed \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t m\u00f9a m\u00e0ng t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i cho Gi\u00e1o H\u1ed9i; thi\u00eang th\u00e1nh v\u00ec Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00e0m trung t\u00e2m k\u00ednh c\u00e1c th\u00e1nh T\u1eed \u0110\u1ea1o c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u1eadn. Sau \u0111\u00e2y xin ghi l\u1ea1i nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a Gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c.<\/p>\n<h3><b>1. Ph\u00fac Nh\u1ea1c: Th\u1eddi k\u1ef3 h\u00ecnh th\u00e0nh.<\/b><\/h3>\n<p>Gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch ra kh\u1ecfi gi\u00e1o x\u1ee9 H\u1ea3o Nho v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m 1790. Nh\u00e0 th\u1edd Ph\u00fac Nh\u1ea1c t\u1ecda l\u1ea1c b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c l\u1ed9 s\u1ed1 10, kho\u1ea3ng gi\u1eefa t\u1eeb ng\u00e3 t\u01b0 C\u1ea7u Lim Ninh B\u00ecnh v\u00e0 Nh\u00e0 Th\u1edd \u0110\u00e1 Ph\u00e1t Di\u1ec7m.<\/p>\n<p>T\u1eeb ng\u00e0y th\u00e0nh l\u1eadp, Ph\u00fac Nh\u1ea1c kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng v\u00e0 chi\u1ec1u s\u00e2u. Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf th\u00e0nh \u201cgi\u00e1o x\u1ee9 m\u1eb9\u201d khi sinh ra c\u00e1c x\u1ee9: T\u00f4n \u0110\u1ea1o, Ph\u00e1t Di\u1ec7m, Tam Ch\u00e2u, B\u00ecnh H\u00f2a, Hi\u1ebfu Thu\u1eadn, Y\u00ean V\u00e2n, Nam Bi\u00ean, Gia L\u1ea1c, C\u00e1ch T\u00e2m, D\u01b0\u1ee1ng \u0110i\u1ec1m\u2026<\/p>\n<p>D\u00f2ng M\u1ebfn Th\u00e1nh Gi\u00e1 Ph\u00fac Nh\u1ea1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp r\u1ea5t s\u1edbm (n\u0103m 1788). Nh\u00e0 d\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf h\u1ecd Th\u00f4n \u0110\u1ed3ng qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng b\u00e0 Th\u00e1nh In\u00ea L\u00ea Th\u1ecb Th\u00e0nh, quen g\u1ecdi In\u00ea \u0110\u00ea (l\u1ea5y t\u00ean con l\u00e0 \u0110\u00ea). Sau bi\u1ebfn c\u1ed1 1954 nh\u00e0 d\u00f2ng kh\u00f4ng c\u00f2n ng\u00ac\u01b0\u1eddi, c\u01a1 s\u01a1 sinh ho\u1ea1t, nh\u00e0 nguy\u1ec7n b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t (hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f2n n\u1ec1n m\u00f3ng nh\u00e0 nguy\u1ec7n), \u0111\u1ea5t \u0111ai b\u1ecb d\u00e2n l\u1ea5n chi\u1ebfm. Vi\u1ec7c<span style=\"font-size: 14.4px;\">kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i nh\u00e0 d\u00f2ng M\u1ebfn Th\u00e1nh Gi\u00e1 cho nh\u00e0 Ph\u00fac Nh\u1ea1c l\u00e0 nguy\u1ec7n v\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c n\u1eef tu d\u00f2ng M\u1ebfn Th\u00e1nh Gi\u00e1 L\u01b0u Ph\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1t Di\u1ec7m v\u00e0 gi\u00e1o d\u00e2n Ph\u00fac Nh\u1ea1c. C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u0169ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p kh\u1ea3 thi, tuy nhi\u00ean c\u00f2n g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 th\u1ee7 t\u1ee5c h\u00e0nh ch\u00ednh t\u1eeb ph\u00eda ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/span><\/p>\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y th\u00e0nh l\u1eadp gi\u00e1o x\u1ee9, Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua h\u01a1n 20 cha ch\u00ednh x\u1ee9: kh\u1edfi \u0111\u1ea7u l\u00e0 cha gi\u00e0 Nghi\u00eam ch\u00ednh x\u1ee9 v\u00e0 cha Th\u00e1nh Ng\u00e2n l\u00e0m ph\u00f3 x\u1ee9, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn cha Th\u00e1nh Khoan t\u1eeb 1828 \u2013 1837\u2026 \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi k\u00ec gi\u00e1o x\u1ee9 ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ea5t m\u1ea1nh, c\u00e1c \u0111o\u00e0n h\u1ed9i c\u00f4ng gi\u00e1o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c, l\u00f2ng \u0111\u1ea1o c\u1ee7a gi\u00e1o d\u00e2n r\u1ea5t s\u1ed1t s\u00e1ng.<\/p>\n<h3><b>2) Ph\u00fac Nh\u1ea1c: th\u1eddi k\u1ef3 b\u00e1ch h\u1ea1i v\u00e0 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng<\/b><\/h3>\n<p>Trong th\u1eddi k\u1ef3 b\u00e1ch h\u1ea1i \u0111\u1ea1o, Gi\u00e1o H\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i h\u1ee9ng ch\u1ecbu mu\u00f4n v\u00e0n \u0111au kh\u1ed5 do c\u00e1c vua, quan Nh\u00e0 Nguy\u1ec5n: t\u1eeb b\u1ecb b\u1eaft b\u1edb, tra t\u1ea5n, t\u00f9 ng\u1ee5c, ch\u00e9m gi\u1ebft, \u0111\u1ebfn vu kh\u1ed1ng th\u00f3a m\u1ea1, t\u1ea9y chay nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee9 d\u1ecbch b\u1ec7nh hay l\u00e2y. C\u00f3 nh\u01b0ng v\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u1ea3m t\u00ecnh v\u1edbi \u0111\u1ea1o th\u00ec gi\u00e1o d\u00e2n \u0111\u1ee1 kh\u1ed5, nh\u01b0ng v\u00f9ng n\u00e0o g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u01b0ng \u00f4ng quan c\u00f3 \u00e1c c\u1ea3m th\u00ec kh\u1ed5 \u0111au c\u00f2n gia t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i. Ph\u00fac Nh\u1ea1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c may m\u1eafn nh\u01b0 nh\u1eefng v\u00f9ng kh\u00e1c; b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u00e0 con s\u1ed1 t\u1eed \u0111\u1ea1o r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c l\u00e0 c\u00e1i n\u00f4i sinh ra c\u00e1c v\u1ecb t\u1eed \u0111\u1ea1o c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u1eadn Ph\u00e1t Di\u1ec7m. C\u00f3 nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong th\u00e1nh, nh\u01b0ng c\u00f2n nhi\u1ec1u v\u1ecb m\u00e0 h\u1ed3 s\u01a1 t\u1eed \u0111\u1ea1o c\u1ee7a h\u1ecd \u0111ang c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u x\u00e9t. C\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c phong th\u00e1nh nh\u01b0: cha <span style=\"font-size: 14.4px;\">th\u00e1nh Khoan, cha th\u00e1nh \u0110\u1ea1t v\u00e0 th\u00e1nh n\u1eef In\u00ea L\u00ea Th\u1ecb Th\u00e0nh (B\u00e0 \u0110\u00ea). H\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c Ng\u00e0i m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef \u1edf g\u1ea7m b\u00e0n th\u1edd gi\u00e1o x\u1ee9, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n chia cho c\u00e1c x\u1ee9 k\u00ednh vi\u1ebfng. C\u00e1c v\u1ecb \u0111ang ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n phong nh\u01b0: cha Ph\u00ear\u00f4 C\u1ea9n (t\u1eed \u0111\u1ea1o ng\u00e0y 21-05-1897), cha T\u00f4ma Mai Khanh, 3 cha kh\u00e1c n\u1eefa kh\u00f4ng r\u00f5 t\u00ean tu\u1ed5i v\u00e0 ng\u00e0y t\u1eed \u0111\u1ea1o, v\u00e0 ti\u1ec3u ch\u1ee7ng sinh t\u00ean Phaol\u00f4 B\u1ed9t. T\u1ea5t c\u1ea3 h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n t\u1ea1i nh\u00e0 th\u1edd gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c. C\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n ghi l\u00ean trang s\u1eed v\u00e0ng cho gi\u00e1o x\u1ee9 v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam.<\/span>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t trong 118 v\u1ecb th\u00e1nh t\u1eed \u0111\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam, Th\u00e1nh n\u1eef In\u00ea L\u00ea Th\u1ecb Th\u00e0nh, quen g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e0 th\u00e1nh \u0110\u00ea qu\u00ea Ph\u00fac Nh\u1ea1c, m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef th\u00f4n qu\u00ea, ch\u1ea5t ph\u00e1c nh\u01b0ng c\u00f3 l\u00f2ng trung ki\u00ean v\u1eefng v\u00e0ng can \u0111\u1ea3m l\u00e0m ch\u1ee9ng cho Ch\u00faa. H\u00ecnh nh\u01b0 Ch\u00faa quan ph\u00f2ng mu\u1ed1n t\u00f4 \u0111i\u1ec3m r\u1ef1c r\u1ee1 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng duy nh\u1ea5t \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho to\u00e0n th\u1ec3 n\u1eef gi\u1edbi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho c\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 c\u00f4ng gi\u00e1o noi theo.<\/p>\n<p>Sau th\u1eddi b\u00e1ch h\u1ea1i, th\u00e1nh gi\u00e1 c\u0169ng c\u00f2n nguy\u00ean \u0111\u00f3, n\u0103m 1949 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i vi\u1ec5n chinh Ph\u00e1p l\u1eadp \u0111\u1ed3n tr\u00fa t\u1ea1i v\u00f9ng Ph\u00fac Nh\u1ea1c, l\u1ea5y nh\u00e0 x\u1ee9 v\u00e0 ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Ph\u00fac Nh\u1ea1c l\u00e0m tr\u1ea1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n. V\u00f9ng \u0111\u1ea5t thi\u00eang th\u00e1nh b\u1ecb mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng bi\u1ebfn th\u00e0nh khu qu\u00e2n s\u1ef1, nh\u00e0 x\u1ee9 ph\u1ea3i di chuy\u1ec3n sang h\u1ecd Th\u00f4n \u0110\u1ed3ng; ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Ph\u00fac Nh\u1ea1c b\u1ecb qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Ph\u00e1p chi\u1ebfm d\u1ee5ng ph\u00e2n n\u1eeda. <span style=\"font-size: 14.4px;\">N\u0103m 1954 Ph\u00e1p r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi Ph\u00fac Nh\u1ea1c, th\u00ec Vi\u1ec7t Minh l\u1ea1i ti\u1ebfp qu\u1ea3n, kh\u00f3 kh\u0103n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng tr\u00ean gi\u00e1o x\u1ee9. Bi\u1ebfn c\u1ed1 di c\u01b0 v\u00e0o Mi\u1ec1n Nam \u0111\u00e3 t\u00e0n ph\u00e1 gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c c\u1ea3 v\u1ec1 nh\u00e2n s\u1ef1, c\u1ea3 v\u1ec1 c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t m\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay c\u0169ng ch\u01b0a kh\u1eafc ph\u1ee5c ho\u00e0n to\u00e0n. \u0110\u1ed3ng b\u00e0o c\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ea5y: tr\u01b0\u1edbc 1954, gi\u00e1o x\u1ee9 c\u00f3 11 h\u1ecd \u0111\u1ea1o, nh\u01b0ng sau 1954 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i 7 gi\u00e1o h\u1ecd, gi\u00e1o d\u00e2n th\u01b0a th\u1edbt. Cha gi\u00e0 c\u1ed1 Li\u00eam \u0111\u00e3 h\u01b0u tr\u00ed t\u1ea1i h\u1ecd T\u00e2n H\u1ee3p, ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00f4ng coi gi\u00e1o x\u1ee9. N\u0103m 1960 cha gi\u00e0 c\u1ed1 Li\u00eam qua \u0111\u1eddi, c\u00e1c cha trong gi\u00e1o ph\u1eadn kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ea5y, l\u00fac \u0111\u00f3 cha Matth\u00eau \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c H\u1eadu ch\u00ednh x\u1ee9 Tam Ch\u00e2u ph\u1ea3i ki\u00eam m\u1ea5y n\u0103m r\u1ed3i qua \u0111\u1eddi. Gi\u00e1o x\u1ee9 l\u1ea1i v\u1eafng b\u00f3ng ch\u1ee7 ch\u0103n, b\u1ecb c\u1ea5m c\u00e1ch, ki\u1ec3m so\u00e1t n\u00ean tinh th\u1ea7n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a gi\u00e1o d\u00e2n sa s\u00fat tr\u1ea7n tr\u1ecdng. C\u00e1c c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9 b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, nh\u00e0 th\u1edd kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1eeda, c\u1ecf d\u1ea1i m\u1ecdc tr\u00e0n lan t\u1edbi c\u1ea3 c\u1eeda nh\u00e0 th\u1edd, nh\u00e0 x\u1ee9 hoang vu, \u0111\u1ea5t \u0111ai nh\u00e0 x\u1ee9 b\u1ecb chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t, \u0111\u1ec1n b\u00e0 th\u00e1nh In\u00ea \u0110\u00ea b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Ph\u00fac Nh\u1ea1c b\u1ecb nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u01b0\u1ee3n l\u00e0m tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, nh\u00e0 d\u00f2ng kh\u00f4ng c\u00f2n ai, c\u01a1 s\u1edf b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t, \u0111\u1ea5t \u0111ai b\u1ecb d\u00e2n l\u1ea5n chi\u1ebfm nay ch\u1ec9 c\u00f2n m\u00f3ng nh\u00e0 nguy\u1ec7n, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 \u0111en t\u1ed1i nh\u1ea5t c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c.<\/span><\/p>\n<h3><b>3) Ph\u00fac Nh\u1ea1c: Th\u1eddi k\u1ef3 ph\u1ee5c h\u01b0ng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/b><\/h3>\n<p>Sau chi\u1ebfu ch\u1ec9 tha \u0111\u1ea1o c\u1ee7a vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c (h\u00f2a \u01b0\u1edbc Nh\u00e2m Tu\u1ea5t), Ph\u00fac Nh\u1ea1c l\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1edf ra m\u1ed9t trang s\u1eed m\u1edbi: m\u1ecdi sinh ho\u1ea1t t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c h\u1ed9i \u0111o\u00e0n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd. C\u00e1c cha x\u1ee9, cha ph\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh coi s\u00f3c b\u1ed5n \u0111\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1eadn t\u00ecnh. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a t\u00edn h\u1eefu trong gi\u00e1o x\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh h\u01a1n. D\u00f2ng M\u1ebfn Th\u00e1nh Gi\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3cc kh\u00f4i ph\u1ee5c. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i nh\u1ea5t l\u00e0 trong th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp. Ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Ph\u00fac Nh\u1ea1c do \u0111\u1ee9c cha Chi\u00eau (Theurel) \u1ee7y cho c\u1ed1 ch\u00ednh Ph\u01b0\u1edbc (Pugimier) x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u1ed1c n\u0103m 1867. Ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n s\u01a1 khai l\u00e0 nh\u00e0 g\u1ed7 l\u1ee3p r\u1ea1 r\u1ed3i l\u1ee3p b\u1ed5i, ti\u1ebfp theo c\u1ed1 Tr\u00e0ng Kh\u00e1nh x\u00e2y nh\u00e0 nguy\u1ec7n \u1edf trung t\u00e2m b\u1eb1ng g\u1ea1ch v\u00e0 l\u1ee3p ng\u00f3i nam, th\u00e1p <span style=\"font-size: 14.4px;\">chu\u00f4ng cao 12 m (hi\u1ec7n nay th\u00e1p v\u1eabn c\u00f2n nh\u01b0ng nh\u00e0 nguy\u1ec7n \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u00e1i). N\u0103m 1927 c\u1ed1 Tr\u00e0ng Tu\u1ea5n kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y nh\u00e0 3 t\u1ea7ng \u0111\u1ed3 s\u1ed9 nh\u1ea5t Ninh B\u00ecnh: d\u00e0i 100 m r\u1ed9ng 15 m ho\u00e0n th\u00e0nh n\u0103m 1930 \u0111\u1eddi c\u1ed1 Nh\u1ea1c. Di\u1ec7n t\u00edch khu ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n r\u1ed9ng 6 m\u1eabu b\u1eafc b\u1ed9 (21600 m2). T\u1eeb khi th\u00e0nh l\u1eadp ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n \u0111\u1ebfn n\u0103m di c\u01b0 1954 \u0111\u00e3 c\u00f3 14 cha gi\u00e1m \u0111\u1ed1c, 25 cha th\u1eeba sai Ph\u00e1p v\u00e0 45 cha Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c th\u1ea7y gi\u00e1o c\u00f3 120 th\u1ea7y, s\u1ed1 ch\u1ee7ng sinh 1026 \u0111\u00e3 m\u00e3n kh\u00f3a. Xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 7 \u0111\u1ee9c Gi\u00e1m m\u1ee5c: \u0111\u1ee9c cha Gioan Phan \u0110\u00ecnh Ph\u00f9ng, \u0111\u1ee9c cha Ph\u00ear\u00f4 Maria Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc Chi, \u0111\u1ee9c cha Phaol\u00f4 B\u00f9i Chu T\u1ea1o, \u0111\u1ee9c cha Giuse L\u00ea Qu\u00ed Thanh, \u0111\u1ee9c cha Giuse Nguy\u1ec5n Thi\u1ec7n Khuy\u1ebfn, \u0111\u1ee9c cha Phaol\u00f4 Nguy\u1ec5n Minh Nh\u1eadt, 377 linh m\u1ee5c v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m th\u1ea7y gi\u1ea3ng.<\/span><\/p>\n<p>Ph\u00fac Nh\u1ea1c, t\u1eeb sau c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a cha \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c H\u1eadu (1965) v\u1eafng b\u00f3ng ch\u1ee7 ch\u0103n cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1982, m\u1edbi c\u00f3 ch\u1ee7 ch\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m: cha Ant\u00f4n \u0110o\u00e0n Minh H\u1ea3i, Ch\u00ednh x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c. T\u1eeb n\u0103m 1982 \u2013 1992, cha x\u1ee9 Ant\u00f4n H\u1ea3i c\u00f9ng b\u00e0 con gi\u00e1o d\u00e2n n\u1ed7 l\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1.<\/p>\n<p>T\u1eeb n\u0103m 1999 \u2013 2007 cha Giuse Tr\u1ea7n V\u0103n Khoa, Ch\u00ednh x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c, ti\u1ebfp t\u1ee5c kh\u00f4i ph\u1ee5c gi\u00e1o x\u1ee9 v\u1ec1 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n. Ph\u00fac Nh\u1ea1c qu\u1ea3 th\u1ef1c \u0111\u00e3 h\u1ed3i sinh.<\/p>\n<p align=\"center\"><img loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.giaoxugiaohovietnam.com\/PhatDiem\/01-Giao-Phan-PhatDiem-PhucNhac-07.jpg\" width=\"350\" height=\"578\" \/><\/p>\n<p align=\"center\">LM Nguy\u1ec5n b\u00e1 Khu\u00ea \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc b\u00e0n th\u1edd B\u00e0 Th\u00e1nh \u0110\u00ea<\/p>\n<p align=\"left\">T\u1eeb n\u0103m 2007 \u0111\u1ebfn nay, cha T\u00f4ma Aquin\u00f4 Nguy\u1ec5n B\u00e1 Khu\u00ea, Ch\u00ednh x\u1ee9, ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea5ng ti\u1ec1n nhi\u1ec7m, \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u1ec1 c\u01a1 s\u01a1 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 ch\u0103m lo \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u00c1i v\u00e0 ni\u1ec1m C\u1eady Tr\u00f4ng.<\/p>\n<p>Gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o ph\u1eadn \u0111\u1eb7t l\u00e0m trung t\u00e2m t\u1eed \u0111\u1ea1o n\u0103m 1996. N\u0103m 2005 n\u00e2ng c\u1ea5p th\u00e0nh \u0111\u1ec1n th\u00e1nh t\u1eed \u0111\u1ea1o. \u0110\u00e2y l\u00e0 trung t\u00e2m h\u00e0nh h\u01b0\u01a1nng c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u1eadn Ph\u00e1t Di\u1ec7m. H\u00e0ng n\u0103m m\u1eebng \u0111\u1ea1i l\u1ec5 c\u00e1c Th\u00e1nh T\u1eed \u0110\u1ea1o Vi\u1ec7t Nam (24\/11) t\u1ea1i trung t\u00e2m t\u1eed \u0111\u1ea1o Ph\u00fac Nh\u1ea1c, quy t\u1ee5 t\u1eeb 3000 \u2013 5000 t\u00edn h\u1eefu. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 Ph\u00fac Nh\u1ea1c c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00f3n ti\u1ebfp c\u00e1c \u0111o\u00e0n h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m t\u0129nh t\u00e2m. Hy v\u1ecdng nh\u1edd \u01a0n Ch\u00faa v\u00e0 c\u00e1c th\u00e1nh T\u1eed \u0110\u1ea1o Ph\u00fac Nh\u1ea1c c\u1ea7u b\u1ea7u, Ph\u00fac Nh\u1ea1c tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00fang v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 \u201cN\u00fai Ph\u00fac\u201d cho gi\u00e1o d\u00e2n Ph\u00fac Nh\u1ea1c v\u00e0 cho kh\u00e1ch th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn c\u1ea7u kh\u1ea9n t\u1ea1i \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>Nh\u00ecn chung v\u1edbi \u0111\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 trong s\u1ef1 quan ph\u00f2ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a Ph\u00fac Nh\u1ea1c kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u1edbn m\u1ea1nh. Ph\u00fac Nh\u1ea1c \u0111ang c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho \u0111\u1eddi nhi\u1ec1u hoa th\u01a1m qu\u1ea3 ng\u1ecdt: kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb c\u00e1c th\u00e1nh t\u1eed \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ebfn con c\u00e1i Ph\u00fac Nh\u1ea1c t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i \u0111ang t\u1eadn t\u00ecnh ph\u1ee5c v\u1ee5 Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. H\u01a1n 50 linh m\u1ee5c v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u1eef tu. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t Ch\u00faa \u0111\u00e3 ch\u1ecdn \u0111\u1ee9c cha Giuse Nguy\u1ec5n N\u0103ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con c\u1ee7a Ph\u00fac Nh\u1ea1c, l\u00e0m ch\u1ee7 ch\u0103n gi\u00e1o ph\u1eadn Ph\u00e1t Di\u1ec7m. V\u1edbi l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 b\u1ea7u nhi\u1ec7t huy\u1ebft t\u00f4ng \u0111\u1ed3 c\u1ee7a ng\u00e0i, ng\u00e0i s\u1ebd c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n D\u00e2n Ch\u00faa x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng gi\u00e1o ph\u1eadn m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t th\u0103ng ti\u00ean h\u01a1n trong tinh th\u1ea7n \u201chi\u1ec7p th\u00f4ng v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u00f4i d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed gi\u00e1o x\u1ee9 Ph\u00fac Nh\u1ea1c Ph\u00fac Nh\u1ea1c (n\u00fai ph\u00fac), t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a gi\u00e1o x\u1ee9, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i \u0111\u1eb7t cho th\u1eadt l\u00e0 \u0111\u1eb9p. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba danh tr\u00e0n \u0111\u1ea7y ph\u00fac l\u1ed9c c\u1ee7a Tr\u1eddi cao. Ph\u00fac Nh\u1ea1c c\u00f3 b\u1ec1 d\u1ea7y l\u1ecbch s\u1eed trong Gi\u00e1o ph\u1eadn Ph\u00e1t Di\u1ec7m, v\u00ec l\u00e0 gi\u00e1o &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-right-sidebar.php","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8"}],"collection":[{"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/webmaibinh.com\/w\/tintuc52011\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}